Philips Knijpkat nr. 669

Beschrijving

De knijpkat is in goedwerkende conditie. U als nieuwe eigenaar kunt van deze kat verwachten dat hij samen met u nog veel avonturen gaat beleven. Het is natuurlijk een kat met een verhaal zoals u in mijn boeken kunt lezen. Zijn vacht is in de loop der jaren verf verloren. Maar het is echt een topkat met goede machinekamer! Op de foto’s is te zien dat de veiligheidschroefjes licht beschadigd zijn. Daarom heb ik ze vervangen door onbeschadigde schroeven.
Vanaf 1939 startte Philips met de productie van handdynamo zaklampen, later ‘knijpkat’ genoemd. De behuizing was van aluminium. Deze werd vanaf het begin goed verkocht, ook naar het buitenland. Toen de nazi’s Nederland bezet hadden, kreeg Philips de opdracht knijpkatten voor de Wehrmacht te producent. Er mocht geen gebruik gemaakt worden van aluminium, dat was bedoeld voor de vliegtuigindustrie. De dekselschroefjes waren nog niet hetzelfde als bij de aluminium katten. Omdat de nieuwe eigenaren grotendeels in het leger waren dienden er ontdekt onder het soldatenvolk wat er onder de deksels zat. Deze werden losgeschroefd, waardoor vaak de kleine schroefjes op de grond vielen en niet meer te vinden waren. Dus kwamen er veiligheidsschroefjes voor in de plaats: gekerfde moersleutelschroeven,of Gezahnte Sicherheitsschraube genaamd.
Daarom zijn de aluminium katten zeldzamer dan de Wehrmachtgrüne katten.
In de webshop kunt u het repro doosje vinden zoals deze eind 1941, werd verkocht.

Alle knijpkatten, behalve de aluminium knijpkatten, worden compleet geleverd met zgn. ‘Kerksleutel veiligheidsschroeven’, bol lampje 2,5V-0,1A, of LED-lampje voor een grotere lichtopbrengst, lens, stofscherm en oliepad. Als deze niet op de foto staat aangegeven, kunt u er op vertrouwen dat uw bestelling altijd compleet wordt geleverd. De afsluitdeksels zijn niet opnieuw gelakt en hebben de normale gebruikssporen, zoals de meeste verzamelaars die graag zien. Bedenk rossen, dat de knipkatten vaak meer dan 80 jaar oud zijn. Alle knipkatten uit mijn shop zijn grondig nagekeken en op goede werking getest. De lichtsterkte kan bestaan ​​en het werkingsmechanisme (de machinekamer) kan bij een beter functioneren dan bij de ander. Bij de taxatie wordt daar rekening mee gehouden. Hierover kan niet gereclameerd of onderhandeld worden. Verkochte knijpkatten worden nooit door de Knijpkatershop teruggenomen. Middels uw bestelling heeft u zich hiermede akkoord uitgesproken.

20251014

Een stukje historie:

In een smalle, benauwde straat in Eindhoven, kort na het uitbreken van de oorlog, zat een jongen van twaalf gebogen over een klein, vreemd apparaat. Buiten klonk soms het huilen van sirenes, dan weer het doffe gebrom van vliegtuigen. Hij durfde nauwelijks naar het raam te kijken. Het voelde alsof de wereld elk moment kon instorten.

Voor hem lag iets dat niet bij die angst leek te horen: een metalen kikker met een hendel aan de zijkant. Maar dit exemplaar was anders. De omkasting was gedeukt, de lak hier en daar afgesprongen, alsof het apparaat zelf de oorlog al op zijn huid droeg. Voor hem was het geen gewoon voorwerp – het was de Knijpkat, een nieuwe uitvinding van Philips. In een stad die sinds mei 1940 verduisterd en bedrukt was, voelde dit apparaat als iets onwaarschijnlijks: een stukje licht dat niet kon worden afgepakt.

Zijn vader had het die dag zwijgend mee naar huis genomen vanuit de fabriek. Er lag een ernst in zijn stem die de jongen nog niet eerder gehoord had. “Kijk goed,” zei hij. “Dit is geen gewone zaklamp. Batterijen zijn er bijna niet meer. Maar met dit apparaat wek je zelf stroom op.” Hij drukte de hendel in. Een nerveus gezoem vulde de kamer, en plots verscheen er een flauw schijnsel – niet meer dan een aarzelend lichtpunt dat worstelde tegen de duisternis.

De jongen streek met zijn duim langs de scherpe rand van de beschadigde behuizing. Het voelde koud en onbuigzaam. “Dus… als ik stop, gaat het licht weg?”
Zijn vader keek hem strak aan. “Ja. Zolang je volhoudt, is er licht. Laat je los… dan wint de nacht.”

Die avond hingen de verduisteringsgordijnen zwaar en benauwend voor de ramen. Het huis voelde als een kooi. Buiten, in de verte, dreunden vliegtuigen voorbij. In zijn kamer zat de jongen te knijpen, telkens opnieuw, terwijl het zoemende geluid zijn angst net niet overstemde. Het zwakke licht schoof over de muren, trillend, alsof het elk moment kon sterven. De deuken en krassen in de Knijpkat leken het te bevestigen: niets bleef ongeschonden in oorlogstijd. En toch gaf dit gehavende apparaat houvast – bewijs dat de duisternis niet almachtig was.

De Knijpkat werd die jaren meer dan een hulpmiddel. Wanneer het luchtalarm loeide en families in kelders samenkropen, wanneer soldaten door het donker trokken, of wanneer kinderen midden in de nacht wakker schrokken van glasgerinkel, dan klonk dat kleine gezoem. Het geluid was niet mooi, niet geruststellend – maar het betekende dat er nog iets te winnen was tegen de angst.

Zo groeide dit eenvoudige, beschadigde apparaat uit tot een teken van overleven. Het was geen stuk metaal meer, maar een bondgenoot tegen wanhoop. Elke kras, elke deuk vertelde hetzelfde verhaal: licht komt in oorlog niet vanzelf. Het moet bevochten worden – met knarsende spieren, met eindeloos geduld, en met de moed om in het donker te blijven knijpen, zelfs wanneer je handen trilden van angst.